Archive

Tag: Ευρωπαϊκή Ένωση

5 posts

Να φυτέψουμε λεφτόδεντρα

Να φυτέψουμε λεφτόδεντρα

(Άρθρο μου στο “Παρασκήνιο”)

Είναι πολλά τα χρόνια που έχουν κυριαρχήσει η λογική και οι πολιτικές «λιτότητας». Όποτε εμφανιζόταν μια κοινωνική ή επαγγελματική ομάδα με αιτήματα η απάντηση ήταν η ίδια, «θα ήθελα να σας βοηθήσω αλλά δεν υπάρχουν χρήματα». Τόσα χρόνια μετά μπορούμε να δούμε τα αποτελέσματα αυτών των πολιτικών. Οι ανισότητες έχουν φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα, οι νέοι δεν βλέπουν μέλλον και δρόμο εξέλιξης, οι μεγαλύτεροι τρέμουν μπροστά στη πιθανότητα ανεργίας που θα τους αφήσει για τα καλά εκτός αγοράς εργασίας, η αποταμίευση είναι όρος ξεχασμένος που συναντάται σε ιστορικά και όχι οικονομικά εγχειρίδια. Η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας ζει εξαιρετικά πιο δύσκολα με μεγαλύτερη αγωνία για το μέλλον και χωρίς δίχτυ ασφαλείας για οποιαδήποτε αναποδιά. Πίσω από την προφανή και μόνιμη ανάγκη για χρηστή διαχείριση κρύφτηκε η πολιτική επιλογή να γίνουν οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.

Και ξαφνικά εμφανίστηκε στη ζωή μας ο κορονοϊός. Πόσα από αυτά που θεωρούσαμε δεδομένα άλλαξαν σε μια μέρα. Έγινε ξανά κοινός τόπος ότι η υγεία καθενός μας εξαρτάται άμεσα από την υγεία του συνόλου. Ότι η ευδαιμονία του καθενός μας περνάει από την ευδαιμονία του συνόλου.

Μέσα σε αυτό το κλίμα η Ε.Ε. βρήκε ξαφνικά χρήματα για να αντιστρέψει την οικονομική καταστροφή που έφερε η πανδημία. Θα μπορούσα να κάνω πολύ κριτική για το πακέτο, για τους τομείς που θα κατευθυνθούν τα κεφάλαια αυτά, για τους όρους που έβαλαν οι λίγοι θιασώτες της λιτότητας, για την αύξηση της αναλογίας των δανείων σε σχέση με τις υποχωρήσεις και άλλα.
Ανεξάρτητα όμως από το σημείο που έχουμε καταλήξει η πραγματικότητα είναι ότι την επόμενη περίοδο θα εισέλθουν στην πατρίδα μας χρήματα για ανάπτυξη. Εύλογα η συζήτηση πηγαίνει στο που θα πάνε αυτά τα χρήματα. Υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές σε τεχνικό επίπεδο αλλά το κύριο ερώτημα είναι αν τα χρήματα αυτά θα πάνε απλά για να κλείσουν τρύπες ή αν θα χρησιμοποιηθούν για να χτίσουμε πιο στέρεες βάσεις για την ελληνική οικονομία.

Σε ένα γερασμένο δέντρο που χάνει τα φύλλα του θα αντικαταστήσουμε τα φύλλα ή θα φυτέψουμε δίπλα ένα νέο; Θα εξελιχθούμε σε μόνιμους ζητιάνους επιδομάτων ή θα βάλουμε τις προϋποθέσεις να παράγουμε τον πλούτο που μπορούμε ώστε να ζούμε εμείς και τα παιδιά μας όσο καλύτερα μπορούμε;

Τα πρώτο σημάδια από την κυβέρνηση δεν είναι δυστυχώς σε θετική κατεύθυνση. Για παράδειγμα η εξαγγελία για την στήριξη της ηλεκτροκίνησης αφορά επιδότηση κατανάλωσης, όχι παραγωγής ή καινοτομίας. Να στηρίξουν δηλαδή οι Έλληνες την παραγωγή και την καινοτομία άλλων κρατών. Και όταν τελειώσουν τα χρήματα πώς θα αγοράσουμε την επόμενη γενία ηλεκτροκίνητων οχημάτων; Η κυβέρνηση έχει ακόμα χρόνο να αλλάξει ρότα αλλά για να το κάνει αυτό χρειάζεται αλλαγή νοοτροπίας. Ας το κάνει πριν περάσει ακόμα μια χαμένη ευκαιρία από μπροστά μας.

Ήρθε η ώρα να φυτέψουμε τα δικά μας λεφτόδεντρα, όχι να ποτίζουμε τα λεφτόδεντρα των άλλων.

Μπορείτε να δείτε τις υπόλοιπες παρεμβάσεις μου εδώ

Ευρωομόλογο: κλειδί για μια βιώσιμη οικονομία

Ευρωομόλογο: κλειδί για μια βιώσιμη οικονομία

(Άρθρο μου στο insider.gr)

Μείναμε σπίτι και σώσαμε ζωές. Κερδίσαμε το δικαίωμα να σκεφθούμε το «μετά». Αυτό αφορά, πριν απ’ όλα ίσως, την οικονομία και την κρίση που την μαστίζει. Η οικονομία των χωρών της Ευρώπης, έχοντας βρεθεί στο επίκεντρο της πανδημίας έχει δεχτεί ισχυρό πλήγμα. Και, κάπως έτσι, βρισκόμαστε σε γνώριμο σταυροδρόμι: θα τιμήσουμε τις αρχές της συνεννόησης, συνεργασίας και ενότητας που γέννησαν την Ευρωπαϊκή Ένωση ή θα κυλήσουμε πίσω στις εποχές των συγκρούσεων;

Εδώ και δέκα χρόνια οι οικονομίες της ευρωζώνης βρέθηκαν απέναντι σε μια κρίση χρέους την οποία δε απέτρεψε ούτε η «λιτότητα», ούτε η «λογιστική». Ενώ, την ίδια στιγμή, η άτεγκτη επιβολή τους είχε ως αποτέλεσμα η ευρωζώνη να χάσει έδαφος στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Αυτός ο, δήθεν ακαταμάχητος ρεαλισμός των αριθμών, είχε αρνητικά αποτελέσματα και σε άλλα πεδία: πολλαπλασίασε το «δημοκρατικό έλλειμμα» της Ένωσης και αποδυνάμωσε την, ήδη λειψή, «αλληλεγγύη». Ο δρόμος αυτός έχει αποδειχθεί ολισθηρός, έχει κλονίσει τα θεμέλια της ευρωπαϊκής ενοποίησης και έχει βάλει σε επισφάλεια το μέλλον της.

Είναι η κατάλληλη στιγμή να δούμε τα πράγματα από μια άλλη σκοπιά. Πρώτο βήμα η τιθάσευση ενός δημόσιου χρέους που μεγαλώνει ξανά, με έκδοση Ευρωομολόγου. Το οποίο θα σταθεροποιούσε την οικονομία της ευρωζώνης και θα άνοιγε παράθυρο σε κεφάλαια για νέες επενδύσεις, θέσεις εργασίας, τελικά, οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη! Με την αξιοποίηση ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων όχι μόνο κάθε μέλους ξεχωριστά, αλλά και της ένωσης σαν σύνολό. Μια απόφαση που θα σηματοδοτούσε αποφασιστικότητα και εμπιστοσύνη στο κοινό μας μέλλον. Μια απάντηση στον φόβο και την αβεβαιότητα που «κλείνει» άλλες χώρες στα του οίκου τους. Μια πορεία ανάκτησης κεντρικού ρόλου στην νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στην μετά-κορονοϊό περίοδο.

Τα κεφάλαια που απελευθερώνει το ευρωομόλογο είναι η μια όψη του νομίσματος. Η άλλη του όψη είναι η τοποθέτηση των κεφαλαίων αυτών. Που επενδύονται, από ποιους φορείς και πως κατανέμονται οι αποδόσεις τους. Η εμπειρία αντιμετώπισης της χρηματοπιστωτικής κρίσης, με προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης, είναι πολύτιμη. Θα ήταν αδιανόητο τα ευρωομόλογα να είναι ρευστότητα για την συντήρηση ενός συστήματος με δομικές ατέλειες. Δεν ψάχνουμε να ρίξουμε πάλι οινόπνευμα στη φωτιά ελπίζοντας ότι έτσι θα σβήσει. Θέλουμε να ξαναβάλουμε μπροστά μια μηχανή με ζημιά και ψάχνουμε για εργαλεία επιδιόρθωσης.

Το καλό είναι ότι οι περισσότεροι έχουν συνειδητοποιήσει ότι σε μια τέτοια διαδικασία, ο ρόλος των δημόσιων επενδύσεων είναι καθοριστικός. Επενδύσεις με παραγωγικό περιεχόμενο ώστε η ανάπτυξη να είναι διατηρήσιμη, να αντιμετωπίζει την κλιματική αλλαγή, να δίνει πρόσβαση στην πληροφορία σε όλους, να βάζει τις βάσεις για την προσαρμογή μας στα δεδομένα της 4ης βιομηχανικής επανάστασης. Με τα οφέλη να κατανέμονται δίκαια, ώστε να μπει ένα τέλος στις πρωτοφανείς ανισότητες. Η πορεία αυτή πρέπει φυσικά να είναι απαλλαγμένη από πελατειακές σχέσεις που στέλνουν τελικά δημόσιο χρήμα σε τσέπες επιτήδειων ή ημετέρων.

Έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε επιλογές που θα προσδιορίσουν τις συνθήκες της ζωής μας για τα επόμενα, πολλά, χρόνια. Επιλογές με το βλέμμα στο μέλλον και όχι στο παρελθόν. Δεν έχουμε το δικαίωμα να αφήσουμε την ευκαιρία αυτή να πάει χαμένη!

Μπορείτε να δείτε τις υπόλοιπες παρεμβάσεις μου εδώ

Το αύριο της πανδημίας

Το αύριο της πανδημίας

(Άρθρο μου στα “ΝΕΑ”)

Κρίση υγειονομική πριν απ’ όλα, με ανυπολόγιστες όμως, μέχρι στιγμής, επιπτώσεις οικονομικές, κοινωνικές και δημοκρατικές. Όπως σε κάθε «τέλεια κρίση», ο χρόνος διαστέλλεται και ο χώρος συστέλλεται: σε χρόνο μηδέν, ο ιός που εμφανίστηκε στην Γιουχάν έγινε πανδημία που απειλεί τις ζωές των ανθρώπων στο Μιλάνο, την Νέα Υόρκη, την Χαράρε. Πρώτη αντίδραση το κλείσιμο στα σπίτια, να διαφυλάξουμε την υγεία, την δική μας και των πιο κοντινών μας ανθρώπων, αλλά και με αγωνία για το αύριο. Οι εκτιμήσεις μας για τα μελλούμενα ποικίλλουν, διαισθανόμαστε όμως, ότι η επόμενη μέρα θα είναι διαφορετική από την προηγούμενη. Με το ερώτημα αν αυτή η νέα πραγματικότητα θα είναι καλύτερη από αυτή που είχαμε πριν κλειστούμε μέσα ή όχι.

Η αλήθεια είναι ότι, ενώ, πράγματι, ο κορονοϊός είναι το πρόβλημα το οποίο μας έχει επηρεάσει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο, δεν είναι το μόνο. Την επομένη ημέρα θα συνεχίσουν να μας απειλούν η κλιματική αλλαγή, τα πυρηνικά όπλα και οι, όλο και μεγαλύτερες, ανισότητες. Είναι επιτακτική ανάγκη το αύριο της πανδημίας να μας βρει με απαντήσεις. Το αύριο της «τέλειας κρίσης» δίνει την ευκαιρία μιας νέας «κανονικότητας».

Το αύριο που θέλουμε πρέπει να διαθέτει πολιτική θωράκιση. Η επιθυμητή επόμενη ημέρα δεν μπορεί να είναι τόσο άνιση ώστε να επιτρέπει την κεφαλαιοποίηση της λαϊκής δυσαρέσκειας από τυχοδιώκτες. Φεύγοντας από την ζωή μας ο ιός πρέπει να πάρει μαζί του και όσους, σε πείσμα των επιστημονικών δεδομένων, καλλιέργησαν μια πλαστή εικόνα «αλλότριου προβλήματος» και δοκίμασαν την διαχείρισή του κλείνοντας σύνορα, κατασκευάζοντας εχθρούς, στερώντας μέχρι υγειονομικό υλικό από συνανθρώπους με μεγαλύτερη ανάγκη. Η πανδημία όμως, όπως και κάθε οικουμενικό πρόβλημα δεν γνωρίζει σύνορα, εικονικούς εχθρούς και προνομιούχους. Η κρίση δεν επιδέχεται διαχείριση. Επιβάλλει την αναμέτρηση μαζί της, μέχρι το τελικό ξεπέρασμά της.

Λήξη της κατάστασης συναγερμού, σημαίνει λήξη όχι μόνο της υγειονομικής, αλλά και της κοινωνικής νοσηρότητας. Καλές υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης όχι μόνο για όσους μπορούν να τις αγοράσουν πληρώσουν και «δίχτυ στήριξης» για όσους δεν αδυνατούν να επιβιώσουν με αξιοπρέπεια είναι απολύτως απαραίτητα την επαύριο της πανδημίας.

Και βέβαια, θα έχουμε αφήσει την κρίση οριστικά πίσω μας, μόνον εάν καταργηθούν οι εκπτώσεις στις δημοκρατικές μας αξίες. Εάν στοιχεία όπως η ισονομία, η ισοπολιτεία και η ισηγορία εξακολουθήσουν να φαλκιδεύονται, αργά ή γρήγορα, η επόμενη «κατάσταση πολιορκίας» θα χτυπήσει την πόρτα μας. Οι κανόνες δικαίου θα δώσουν, για μια ακόμα φορά, τη θέση τους στο «δίκαιο του ισχυρότερου».
Ασφαλώς έκτακτες περιστάσεις επέβαλλαν έκτακτα μέτρα. Όποτε με το καλό η δοκιμασία που ζούμε φτάσει στο τέλος της, καλό θα είναι η νέα «κανονικότητά» μας να εμπεριέχει και τις ρήτρες αποφυγής εμφάνισης της επόμενης κρίσης. Και εδώ βρίσκεται η διαχωριστική μας γραμμή με όσους βολεύονται με «μια από τα ίδια» ή συμβιβάζονται με την ανοχή απέναντι σ΄ αυτά «τα ίδια».

Αυτός ο δρόμος μοιάζει ίσως πιο απαιτητικός, στην πραγματικότητα όμως είναι ο μόνος που ενσωματώνει τις προϋποθέσεις που επισήμανα εξ αρχής. Καλούμαστε απλώς να επιλέξουμε το μέλλον που θέλουμε. Και αυτό το δικαίωμά μας δεν πρέπει να το εκχωρήσουμε σε κανέναν άλλο. Αλλιώς θα έχουμε αποδεχτεί να μείνουμε κλεισμένοι στα σπίτια μας για πάντα!

Μπορείτε να δείτε τις υπόλοιπες παρεμβάσεις μου εδώ

Για το μεταναστευτικό στην εκπομπή “Κόντρα24”

Για το μεταναστευτικό στην εκπομπή “Κόντρα24”

Την Παρασκευή 22 Νοεμβρίου συζητήσαμε το μεταναστευτικό στην εκπομπή “Κόντρα24” με την Αναστασία Γιάμαλη στο “KONTRA channel”.

Η συζήτηση αφορούσε κυρίως το μεταναστευτικό ζήτημα και ανέφερα ότι θα πρέπει να το αντιμετωπίσουμε και σαν ζήτημα εθνικής ασφάλειας σε σχέση με την Τουρκία του κ. Ερντογάν ο οποίο δημοσίως δηλώνει ότι χρησιμοποιεί μετανάστες και πρόσφυγες σαν ασύμμετρη απειλή για την πατρίδα μας.

Ανέφερα ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα και υπό αυτό το πρίσμα. Από τη μια πιέζοντας τους Ευρωπαίους εταίρους μας για να δείξουν την απαραίτητη αλληλεγγύη και στήριξη και από την άλλη θα πρέπει επιτέλους η ελληνική πολιτεία να σταθεί στο ύψος της και να δημιουργήσει ένα πραγματικό πλάνο φιλοξενίας για αυτούς τους ανθρώπους χωρίς να δημιουργεί ανασφάλεια και αβεβαιότητα στις τοπικές κοινωνίες.

Ευχαριστώ πολύ όσους παρακολούθησαν την τοποθέτηση μου. Παρατηρήσεις, σχόλια και κριτική είναι καλοδεχούμενα.

Μπορείτε να δείτε ολόκληρη την εκπομπή εδώ.

Μπορείτε να δείτε τις υπόλοιπες παρεμβάσεις μου εδώ.

Συνάντηση με Michael Roth

Συνάντηση με Michael Roth

Την Παρασκευή 8 Φεβρουαρίου συναντήθηκα στα γραφεία του ινστιτούτου Friedrich-Ebert-Stiftung με τον Γερμανό υπουργό για την Ευρώπη και βουλευτή με το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της Γερμανίας SPD Michael Roth.

Συζητήσαμε για τους λόγους που τα εκλογικά ποσοστά των σοσιαλιστικών κομμάτων στην Ευρώπη έχουν περιοριστεί, τα τελευταία χρόνια αλλά και τις δυνατότητες που υπάρχουν την προσεχή περίοδο να αντιστραφεί αυτή η τάση.

Συμφωνήσαμε ότι η επικράτηση της κεντροδεξιάς ατζέντας στην Ε.Ε τα τελευταία χρόνια είχε ως αποτέλεσμα η καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών να δυσκολεύει χρόνο με το χρόνο, τα διαθέσιμα εισοδήματα να περιορίζονται, οι ανισότητες να αυξάνονται και η οργή των πολιτών να αποσαθρώνει πολλές δημοκρατικές κατακτήσεις και πολλούς δημοκρατικούς θεσμούς.

Αποτέλεσμα των παραπάνω είναι και η δύσκολη κατάσταση που διαμορφώνεται στην Ευρώπη με την ενίσχυση των ακροδεξιών κομμάτων. Παρά τις επιμέρους διαφορές οπτικής ήταν κοινή πεποίθηση ότι η πολιτική μας οικογένεια των Ευρωπαίων σοσιαλιστών πρέπει να αποτελέσει το πιο ισχυρό ανάχωμα στις εξελίξεις αυτές.

Μπορείτε να δείτε τις υπόλοιπες παρεμβάσεις μου εδώ.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ