(Άρθρο μου στο ΒΗΜΑ)
Η στεγαστική κρίση αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις για την Αθήνα. Η συνεχής αύξηση των ενοικίων, η δυσκολία πρόσβασης στην αγορά πρώτης κατοικίας και η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών έχουν διαμορφώσει ένα περιβάλλον που επηρεάζει άμεσα την κοινωνική συνοχή, την κινητικότητα των εργαζομένων και τις δημογραφικές προοπτικές της πόλης.
Οι συναντήσεις που πραγματοποίησα το τελευταίο διάστημα με εκπροσώπους ιδιοκτητών ακινήτων, μεσιτών και ενοικιαστών ανέδειξαν ένα κοινό συμπέρασμα: η στεγαστική αγορά της Αθήνας αντιμετωπίζει πρόβλημα προσφοράς, το οποίο εντείνεται από μια σειρά στρεβλώσεων που συσσωρεύτηκαν τα τελευταία χρόνια.
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα αφορά το μεγάλο απόθεμα κατοικιών που παραμένει εκτός αγοράς. Χιλιάδες ακίνητα βρίσκονται υπό τη διαχείριση τραπεζών, funds και servicers, χωρίς να αξιοποιούνται παραγωγικά. Η παρατεταμένη παραμονή αυτών των ακινήτων εκτός αγοράς περιορίζει την προσφορά διαθέσιμης κατοικίας και συμβάλλει στη διατήρηση υψηλών τιμών τόσο στην αγορά όσο και στην ενοικίαση.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στεγαστικής πολιτικής σε εθνικό επίπεδο. Από αυτό το πλαίσιο, θεωρώ ότι υπάρχουν πέντε παρεμβάσεις που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την Αθήνα.
Πρώτον, η ενεργοποίηση των κλειστών κατοικιών μέσω κινήτρων, υποχρεώσεων και εργαλείων που θα επιτρέψουν την επιστροφή τους στην αγορά.
Δεύτερον, η ενίσχυση της προσιτής κατοικίας, τόσο για ενοικίαση όσο και για αγορά πρώτης κατοικίας, με έμφαση στους νέους εργαζόμενους και τα νέα ζευγάρια.
Τρίτον, η στήριξη της μικροϊδιοκτησίας, η οποία αποτελεί διαχρονικό χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας και σημαντικό παράγοντα κοινωνικής σταθερότητας. Η υπερσυγκέντρωση ακινήτων σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων επενδυτικών σχημάτων δεν συνιστά υγιή εξέλιξη για τη λειτουργία της στεγαστικής αγοράς.
Τέταρτον, η αντιμετώπιση των φαινομένων υπερθέρμανσης της αγοράς σε συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για κατάργηση της Golden Visa, ενός εργαλείου που συνέβαλε στην αύξηση της επενδυτικής ζήτησης σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές της πρωτεύουσας.
Πέμπτον, η αξιοποίηση της συμμετοχής της Αθήνας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα των 100 Κλιματικά Ουδέτερων Πόλεων έως το 2030. Η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να αποτελέσει όχι μόνο εργαλείο περιβαλλοντικής πολιτικής αλλά και μοχλό στεγαστικής αναβάθμισης μέσω της ενεργειακής ανακαίνισης κατοικιών, της αξιοποίησης ανενεργών ακινήτων και της δημιουργίας νέου αποθέματος κοινωνικής και προσιτής κατοικίας.
Η αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης δεν μπορεί να στηριχθεί σε μία μόνο παρέμβαση. Απαιτεί συνδυασμό πολιτικών που αυξάνουν την προσφορά κατοικίας, περιορίζουν τις στρεβλώσεις της αγοράς και ενισχύουν την πρόσβαση των πολιτών στη στέγη.
Εάν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν, η δημόσια συζήτηση θα χρειαστεί να εξετάσει και πρόσθετα εργαλεία που εφαρμόζονται ήδη σε ευρωπαϊκές πόλεις, όπως μηχανισμούς ελέγχου υπερβολικών αυξήσεων ενοικίων σε περιοχές υψηλής στεγαστικής πίεσης.
Η Αθήνα χρειάζεται μια συνεκτική στεγαστική στρατηγική με σαφείς στόχους, μετρήσιμα αποτελέσματα και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Η στέγη δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό αγαθό. Αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της πόλης τα επόμενα χρόνια.
Μπορείτε να δείτε τις υπόλοιπες παρεμβάσεις μου εδώ